ایستگاه مرکز بتن
ایستگاه مرکز بتن ( ایستگاه تولید بتن ) کارگاههایی هستند که بتن را با مقیاس صنعتی و یا تحت شرایط ویژه تهیه کرده و به مصرف کننده عرضه میکنند.
در
پروژههای بزرگ عمرانی مانند راه سازی، سد سازی و برج سازی پیمانکاران
بیشتر تمایل به احداث یک ایستگاه تولید بتن با مقیاسی متناسب با نیاز پروژه
در منطقهٔ عملیاتی خود دارند. هزینهٔ ساخت و راه اندازی یک ایستگاه مرکز
بتن به نسبت خریداری بتن مورد نیاز از یک کارگاه تولیدی معمولاً با صرفه تر
است. در مدیریت ایستگاه تولید بتن علاوه بر مباحث تئوری و آزمایشگاهی
پیرامون بتن و تکنولوژی و طرح اختلاط آن مباحث دیگری مانند تولید بهینه،
مدیریت زمان، مهندسی سیستم، حسابداری و بازاریابی نیز اهمیت دارد.
طرح اختلاط
از دیدگاه نحوهٔ تولید بتن میتوان آنها را به طرح اختلاط خشک و طرح اختلاط تر مجزا کرد.
در طرح اختلاط خشک، در ایستگاه تولید، سیمان و سنگدانه ها با یکدیگر طی نسبتهای وزنی مورد نیاز به صورت خشک ترکیب شده، پس از انتقال به مخلوط کن به
مخلوط خشک، آب اضافه شده و با چرخیدن میکسر، مخلوط بتن ، آمادهٔ بهره
برداری میگردد. در کامیونهای مخلوطکن که برای حمل بتن از این نوع
ایستگاهها استفاده میشود، باید مخزن نگهدارندهٔ آب نیز بر روی آن نصب شده
باشد.
در طرح
اختلاط تر، دانههای سنگی، سیمان و آب در دیگ بتن که در ایستگاه تولید قرار
دارد ترکیب شده و بتنی که به کامیون مخلوطکن ( تراک میکسر ) منتقل میشود
بلافاصله آمادهٔ استفادهاست. در ایران سیستم طرح اختلاط تر متداول تر از
سیستم طرح اختلاط خشک است. در ادامه بخشهای ایستگاه طرح اختلاط تر، برای
تولید بتن معمولی که در اغلب کارگاههای بتن سازی رایج است، آورده شدهاست.
بخشهای ایستگاه
اجزای
یک ایستگاه تولید بتن با طرح اختلاط تر را میتوان در موارد زیر خلاصه
کرد: دپوی سنگدانهها، سیلوی سیمان، بچینگ پلانت (دستگاه پیمانه و توزین
کردن سیمان)، مخزن و کنتور اندازه گیری آب.
مخلوطساز
مخلوطساز یا بچینگ پلانت
در حقیقت هستهٔ اصلی یک ایستگاه تولید بتن را تشکیل میدهد. مخلوطساز با
استفاده از پمپهای تعبیه شده بر روی دستگاه سیمان را سیلو و سنگدانهها را
از دپو، با نسبتهای مشخص به داخل دیگ بتن ریخته و با استفاده از پمپ آب،
مقدار معین عبوری از کنتور آب را نیز به داخل دیگ هدایت کرده، در دیگ این
مواد با یکدیگر ترکیب شده و از قسمت تخلیه به داخل مسیر همزن ریخته
میشود. ظرفیت تولیدی مخلوطسازها بر اساس حجم دیگ آن بیان میگردد. سه
مدل متداول، بچینگ پلانتهای با حجم دیگ ۰٫۵، ۰٫۷۵ و۱ متر مکعب میباشد.
دپوی سنگدانهها
از
نظر اصطلاح معمول در کارگاهها، سنگدانههای مورد استفاده در تولید بتن به
سه گروه ماسه، شن نخودی و شن بادامی طبقه بندی میشوند. در ایستگاه تولید
بتن هر یک از این مصالح باید کاملا جدا از یکدیگر ذخیره گردند. در هنگام
ساخت بتن، اختلاط سنگدانهها با نسبت دقیق و مشخصی صورت میگیرد. در مناطق
سردسیر سنگدانهها را در سیلوی ویژهای نگهداری میکنند تا از سرد شدن
مصالح و یخزدگی آنها جلوگیری شود. اما به طور معمول سنگدانهها به
صورت دپو شده و در کنارهٔ ایستگاه
انباشته میگردند. برای جدا نمودن سنگدانههای مختلف از دیوار حایل استفاده
میشود. این دیوارهای حایل در قسمت پشت بچینگ پلانت به
صورت شعاعی احداث میشوند تا بتوانند حداقل سه ناحیهٔ جداگانه برای دپوی
ماسه، شن نخودی و شن بادامی فراهم کنند. مقادیر شن و ماسه مورد نیاز با
استفاده از دراگلاین به سمت سامانه پیمانه کن منتقل میشود. دراگلاین
جرثقیل ثابتی است که بر روی دستگاه بچینگ پلانت نصب شده و با استفاده از
دکل خود تا شعاع قابل توجهی توانایی حمل مصالح به بچینگ پلانت را دارد.
شعاع دسترسی در دراگلاینهایی که بر روی بچینگ پلانتهای متداول در ایران
نصب میشوند حدود ۱۶ متر است.
سیلوی سیمان
برای
نگهداری سیمان مورد استفاده در ساخت بتن مورد استفاده قرار میگیرد. به
شکل استوانههای نسبتا بلندی هستند که بر روی پایههایی بتنی نصب میشوند.
ظرفیت سیلوهای متداول سیمان در ایران ۳۰۰ تن میباشد. تعداد سیلوهای موجود
در ایستگاه تولید بتن به میزان تولید بتن در آن کارگاه بستگی دارد. بچینگ
- بچینگ پلانت - راهنمای خرید بچینگ پلانت – راهنمای نصب بچینگ پلانت -
بچینگ بتن - بچینگ بتون – طرزکار بچینگ پلانت – قطعات بچینگ پلانت – خط
تولید بچینگ پلانت – بچینگ ثابت - بچینگ موبایل – بچینگ سیار – بچینگ
پرتابل – بچینگ پلانت ثابت – بچینگ پلانت قابل حمل – بچینگ پلانت متحرک
بچینگ پلانت
بچینگ پلانت ( به انگلیسی Batch Plant یا Batching Plant ) هستهٔ اصلی یک ایستگاه تولید بتن است. در بچینگ پلانت
با استفاده از پمپهای تعبیه شده بر روی دستگاه، سیمان از سیلوها و
سنگدانه از دپو، با نسبتهای مشخص به داخل دیگ بتن ریخته میشود. با
استفاده از پمپ آب، نیز مقدار معینی از آب به داخل دیگ هدایت میشود. در
دیگ این مواد با یکدیگر ترکیب شده و از قسمت تخلیه به داخل تراک میکسر
ریخته میشود. ظرفیت تولیدی بچینگ پلانتها بر اساس حجم دیگ آن بیان
میگردد. در مدلهای متداول در ایران، بچینگ پلانتها با حجم دیگ ۰٫۵، ۰٫۷۵
و ۱ متر مکعب میباشند.
مخزن و کنتور اندازه گیری آب
برای
تولید بتن، مخزن آب در کنار بچینگ پلانت قرار میگیرد و آب به وسیلهٔ پمپ
آب به داخل دیگ بچینگ پلانت هدایت میشود. کنتور آب وظیفهٔ اندازه گیری
میزان هدایت آب به داخل دیگ را دارد. ظرفیت مخازن هم بر اساس نوع و مقیاس
ایستگاه تولیدی بتن متفاوت است، اما به طور تقریبی برای یک کارگاه مشخص
حدود ده هزار لیتر آب در یک روز کاری مورد نیاز است. ت
تراک میکسرها
میکسرها
مخازن نگهداری بتن هستند که بر روی کامیونی تعبیه میشوند و با سرعت
زاویهای مشخصی حول محور مرکزی خود میچرخند. به کامیون و میکسر نصب شده بر
آن تراک میکسر ( به انگلیسی Concrete Transport Truck
) گفته میشود. تراک میکسرها در بخش مخصوصی در زیر بچینگ پلانت قرار
میگیرند و از آنجا بتن از دیگ بتن به داخل کامیون تخلیه میشود.
* مهندسی عمران و معماری بهشهر(تیسفون) *